Xây dựng mục tiêu quảng cáo trong một chiến dịch marketing có 2 lợi ích chính:

1. Hỗ trợ cho việc lập plan cho quảng cáo (dù là quảng cáo Facebook hay Google)
2. Tạo cơ sở cho việc đánh giá kết quả

Khi có mục tiêu quảng cáo, doanh nghiệp sẽ có phương hướng rõ ràng trong việc sử dụng các nguồn lực truyền thông.

Vậy làm thế nào để có một mục tiêu quảng cáo? Chúng ta có thể áp dụng nguyên tắc S.M.A.R.T (“Smart” nghĩa Tiếng Anh là “thông minh, nhạy bén”), thể hiện ở các chữ cái đầu tiên như sau:

1. S (Specific) – Cụ thể, rõ ràng

Mục tiêu phải cụ thể, không quá chung chung. Ví dụ:

• Nếu là mục tiêu về tăng độ nhận biết của sản phẩm thì là tăng bao nhiêu phần trăm?
• Tăng traffic truy cập website thì phải cụ thể là bao nhiêu lượt click?
• Cần thời gian bao nhiêu lâu (ngày, tuần, tháng) để kết thúc?

2. M (Measurable) – Có thể đo lường được

Mục tiêu đề ra phải có đơn vị, con số cụ thể để cân đong đo đếm được. Ví dụ: số lượng click vào website, số lượng views của video, số lượng share,…

Sau khi kết thúc chương trình chạy quảng cáo, chúng ta có thể xác định mục tiêu có đạt được hay không.

3. A (Achievable) – Có thể đạt được

Mục tiêu đặt ra cần vừa đủ cao để khai thác tiềm năng công cụ quảng cáo và ở mức vừa tầm để có thể đạt được. Rất nhiều người không đặt ra mức này hoặc kỳ vọng quá cao.

Mục tiêu là một con số dù cụ thể và đo lường được nhưng lại quá tầm thì sẽ gây áp lực và mệt mỏi. Giống như câu chuyện vận động viên tập nhảy xà thì luôn để mức xà ban đầu là thấp xong rồi mới nâng dần lên.

Kinh nghiệm của tôi là những lần chạy quảng cáo ban đầu nên đặt mục tiêu có thể đạt được này thấp hơn so với thị trường chung một chút. Khi đạt được rồi thì có động lực nâng lên. Nếu chưa đạt được thì có thể xem xét lại quảng cáo hoặc những yếu tố khác để tìm nguyên nhân.

4. R (Realistic) – Thực tế

Mục tiêu quảng cáo đặt ra phải sát với năng lực và thực tế. Các mục tiêu không dựa vào số liệu hoặc không phù hợp với phương tiện quảng cáo sẽ dễ làm nản lòng.

Ví dụ: ngân sách quảng cáo hạn chế mà làm viral video theo phong trào quá cầu kỳ cũng là không thực tế.

5. T (Timed) – Có hạn mức thời gian

Cần có hạn mức thời gian cụ thể để đạt được mục tiêu đề ra. Hạn mức thời gian này ở mức độ tương đối nhưng cần có để công việc không bị trôi.

Ví dụ: Người làm content trên fanpage một trường học dù có mục tiêu rõ ràng về bài viết nhân dịp khai giảng vừa rồi nhưng không có hạn mức thời gian. Điều này dẫn đến việc viết content bị chậm và các đầu việc chồng chéo lên nhau vì ngày khai giảng có rất nhiều thứ phải chuẩn bị. Đây là hệ quả của việc không có hạn mức thời gian từ đầu trong xây dựng mục tiêu của marketing.

Như vậy, bạn đã nắm được S.M.A.R.T trong marketing. Áp dụng nguyên tắc này, bạn có thể xây dựng mục tiêu cụ thể hơn, rõ ràng hơn đồng thời quản lý và làm việc nhóm hiệu quả hơn.

Chẳng có gì phải lo lắng, cứ mặc kệ họ thôi!

Một cuộc chiến tranh về giá sẽ chỉ làm cho khách hàng được hưởng lợi, còn lại tất cả các bên kinh doanh đều thiệt hại. Việc phá giá trị trường có thể giúp thu hút một lượng lớn khách hàng trước mắt nhưng sẽ hủy hoại thương hiệu và làm hỏng thị trường. Thậm chí nếu bán phá giá trong một thời gian dài có thể hình thành một thói quen mới cho khách hàng, đó chính là thói quen được mua rẻ. Khi khách hàng đã quen được mua rẻ thì tự nhiên sẽ mặc định đó chính là mức giá thị trường (giá sàn) của sản phẩm. Hệ lụy khủng khiếp là nếu tăng giá bán thì khách hàng sẽ bỏ đi hết, rất khó để thay đổi một thói quen nhất là khi thói quen đó lại không đúng với mong muốn của khách hàng.

Trong thời gian kinh doanh thời trang tôi đã rút ra được bài học này. Đó là trong tuần khai trương chúng tôi đã giảm giá tới 50% cho tất cả các sản phẩm, khách hàng đến mua rất đông… nhưng sau đó thì chỉ còn lác đác vài khách mỗi ngày. Thực trạng kinh doanh ế ẩm đó thôi thúc chúng tôi phải thay đổi, phải làm điều gì đó để bán được hàng nếu không muốn bị phá sản. Tiếp tục là sale off. Khách lại kéo đến nườm nượp. Và rồi cái vòng luẩn quẩn đó cứ lặp đi lặp lại: không sale là không bán được hàng. Chúng tôi nhận ra rằng khách hàng đã quen mua giá rẻ với thương hiệu này cho nên bây giờ rất khó để thay đổi. Chúng tôi dựng lên một cửa hàng mới (lấy tên thương hiệu khác), bán giá cao ngay từ đầu mặc dù sản phẩm vẫn là của shop cũ. Khách hàng lúc đầu thưa thớt, sau đó tăng dần và ổn định, tỷ lệ khách cũ quay lại mua khá cao. Thế mới biết thói quen của khách hàng là do chính thị trường tạo ra.

Ngày nay người tiêu dùng đã thông thái hơn và các ông lớn luôn cố gắng ổn định thị trường cho nên việc cạnh tranh bằng hạ giá không còn mang lại hiệu quả cao như trước đây. Phần lớn các đơn vị kinh doanh tập trung tìm cách nâng cao chất lượng hoặc đưa vào những giá trị cộng thêm cho sản phẩm/dịch vụ – ưu tiên cạnh tranh bằng giá trị!

Giá trị và Trị giá

Giá trị là những thứ mà khách hàng sẽ nhận được khi mua sản phẩm hoặc sử dụng dịch vụ. Ví dụ: giá trị của một chiếc áo sơ mi là giúp bạn trông gọn gàng, lịch sự hơn, mang lại cảm giác thoải mái dễ chịu khi mặc, có thể mặc khi đi làm, đi chơi, dự tiệc,… thậm chí có thể cho-biếu-tặng. Đó là phẩm chất (tác dụng) của sản phẩm. Ngoài ra khi khách hàng mua sản phẩm đó vẫn có thể nhận được thêm những giá trị khác, chẳng hạn như: được gặp em nhân viên bán hàng xinh đẹp, được nghe những bản nhạc hay nhất tại shop, có thêm một chiếc túi đựng đồ rất đẹp, được gói quà miễn phí,…

Trị giá khác với giá trị, trị giá là thước đo của giá trị, có thể là tiền, là vàng hoặc là một thứ gì đó tương đương dùng làm chuẩn. Ví dụ trị giá của một chiếc áo sơ mi là 300 nghìn đồng, trị giá của một chiếc xe máy SH là 150 triệu, trị giá của một căn nhà là 50 cây vàng,… Có thể hiểu đơn giản rằng: Trị giá là giá trị vật chất của một sản phẩm/dịch vụ.

Khi bạn bỏ ra số tiền là 300.000 VNĐ để mua một chiếc áo sơ mi đâu phải chỉ để đến cửa hàng đưa tiền rồi lấy áo về, đúng không? Đương nhiên bạn bỏ ra 300k mục đích chính là để mua áo rồi, nhưng bạn cũng cần phải mặc thử xem có thoải mái không, thậm chí thử vài cái khác nhau xem cái nào đẹp, size nào vừa, thậm chí chọn thêm cả quần, thắt lưng, ví da,… nếu nhân viên bán hàng tỏ thái độ khó chịu thì bạn có muốn mua nữa không? Nếu shop bên cạnh cũng bán mặt hàng tương tự nhưng có nhiều kiểu dáng hơn thì bạn mua của shop nào?…

Ví dụ như ở shop thời trang của tôi, khách hàng bỏ ra 280k để mua 1 chiếc áo sơ mi, khách được nhận những thứ sau:

1. Một chiếc áo sơ mi trị giá 280k.
2. Một chiếc túi đựng áo trị giá 1.500đ (túi giấy).
3. Một tấm thiệp trị giá 1.500đ. Nếu khách mua để tặng thì cửa hàng gói quà cho khách tốn thêm 1 hộp giấy trị giá 2.000đ, 1 nơ trị giá 500đ, giấy gói quà trị giá 500đ.
4. Một tấm card visit của shop và phiếu giám giá cho đơn hàng tiếp theo trị giá 50.000đ.
5. Khách được mời trà đá miễn phí (1 cốc trà đá giá trị trường là 3000đ)

Như vậy, ngoài cái áo sơ mi giá 280k thì khách hàng còn nhận thêm rất nhiều tài sản khác với tổng giá trị khoảng gần 60k nữa. Tuy nhiên số tiền thực tế mà khách hàng phải trả vẫn chỉ là 280k thôi.

Áp dụng vào kinh doanh thực tế

Thay vì phải giảm giá sản phẩm bạn hãy thêm vào những giá trị khác để khách hàng cảm thấy được nhận nhiều hơn số tiền mà họ phải bỏ ra. Bản chất của con người là lười và tham cho nên trong một mối quan hệ vật chất thì chẳng ai muốn bị thua thiệt, ai cũng muốn được nhận nhiều hơn và khách hàng sẽ cảm thấy vui khi bạn “nhận phần thiệt về mình”.

Ví dụ: Bạn nhập cái áo về giá 180k, bán 400k tức là bạn lãi được 220k. Nếu bạn giảm giá cái áo 20% thì giá áo lúc này sẽ là 320k, bạn chỉ lãi 150k. Tuy nhiên khi khách hàng nhìn vào một mặt hàng đang giảm giá thì họ sẽ có tâm lý rằng sản phẩm đó ế và tồn kho nhiều nên mới giảm giá, chắc là sản phẩm đó ít người quan tâm,… mà đối với ngành thời trang thì phần lớn khách hàng luôn muốn cái gì đó mới nhất, phong cách nhất, đúng với xu hướng và thị hiếu của số đông… vì vậy dù có giảm giá thì cũng không hiệu quả.

Thay vì giảm giá bạn có thể thêm vào những giá trị mới, ví dụ bạn mua về 1 cái thắt lưng trị giá 80k và tặng cho khách. Áo vẫn là 400k nhưng khách có thêm 1 chiếc thắt lưng da. Bạn vẫn chỉ lãi được 150k nhưng sản phẩm đã tăng thêm giá trị. Giá gốc của cái đồng hồ chỉ là 80k nhưng bạn có thể “bốc phét” lên thành 200k cho nó oách. Khách hàng phải chi ra 400k nhưng nhận lại gói sản phẩm trị giá tới 600k – cảm giác rất được lợi. Đây là cách mà Viettel vẫn làm, họ thường xuyên có chương trình khuyến mãi +50% giá trị thẻ nạp chứ chưa bao giờ thấy họ giảm giá thẻ nạp cả.

Hoặc một cách khác là đưa ra gói sản phẩm combo: Áo sơ mi + Quần kaki. Áo sơ mi giá 400k, quần kaki giá 550k, nhưng nếu khách mua combo thì giá chỉ là 750k (khách tiết kiệm được 200k còn shop thì bán được 2 sản phẩm). Đây cũng là một trong những cách bán hàng rất phổ biến hiện nay, nhiều shop áp dụng để đẩy hàng khá hiệu quả.

TenTen.VN đã rất khôn ngoan khi đưa ra chương trình combo mua tên miền .VN thì được ưu đãi mua tên miền .COM với giá 1.000đ hoặc mua hosting được giảm 50%. Bởi vì nhu cầu mua tên miền .com cao hơn rất nhiều (do tên miền .com có tính quốc tế và giá rẻ hơn tên miền .vn), hơn nữa ngoài tên miền thì khách vẫn cần hosting để chạy website. Đây rõ ràng là một chương trình khuyến mãi hấp dẫn có tính cạnh tranh cao so với các đối thủ.

Ngoài ra bạn cũng có thể thêm vào những giá trị khác không phải sản phẩm, chẳng hạn như làm thẻ tích điểm hoặc thẻ khách hàng thân thiết tặng cho những khách mới để nếu khách quay lại mua thì được giảm giá cho những lần sau. Đây là chiến lược cạnh tranh trong kinh doanh nhằm giữ chân khách quen mà rất nhiều công ty lớn đang dùng (Vinmart, BigC, Trần Anh, Nguyễn Kim,…). Thực lòng mà nói cái thẻ khách hàng thân thiết chỉ là tượng trưng, khách chỉ cần đưa thẻ ra để chứng minh tôi đã từng mua hàng ở đây thì nhân viên tự động giảm giá cho khách bởi vì chính sách của công ty là như vậy. Một số nơi họ không làm thẻ mà chỉ cần khách đọc số điện thoại là nhân viên có thể tra cứu trên hệ thống biết ngay khách mới hay cũ, đã mua hàng bao nhiêu lần với những đơn hàng trị giá bao tiền,… để giảm giá cho khách.

Nếu bạn vẫn muốn cạnh tranh bằng cách hạ giá sản phẩm thì nên chọn ra 1 sản phẩm mồi để giảm giá sâu, giá siêu độc, giá có khả năng gây sốc để thu hút khách hàng. Sản phẩm mồi nên là sản phẩm tồn kho nhiều để đẩy hàng tồn và dùng sản phẩm đó làm mồi nhử để kéo khách hàng đến tiếp cận với những sản phẩm khác (tăng doanh số).

Rất nhiều cửa hàng thường đưa ra những chương trình quảng cáo như kiểu giảm giá lên tới 80%. Chú ý câu chữ nhé: “lên đến 80% chứ không phải tất cả sale 80%”, thực ra chỉ có 1 sản phẩm duy nhất được sale 80%, còn lại các sản phẩm khác có thể chỉ sale 10%, 15%, thậm chí không sale. Khách hàng sẽ bị thu hút ngay bởi con số 80% và tò mò xem cụ thể như thế nào… tất nhiên không ai muốn mua cái sản phẩm sale 80% đó, họ sẽ chuyển hướng sang mua những sản phẩm khác với chất lượng tốt hơn. Những ông lớn cũng rất hay áp dụng chiến dịch marketing kiểu này.

Ví dụ siêu thị điện máy Trần Anh ở gần nhà tôi (đường Láng), có hôm đi làm về tôi thấy banner khuyến mãi lên tới 80% và có ảnh chụp cái máy xay sinh tố, đúng lúc nhà đang cần nên tôi rủ vợ đi ra siêu thị mua. Cuối cùng cái máy xay sale 80% thì quá “lởm”, không đúng với nhu cầu nên vợ chồng tôi quyết định mua cái đắt hơn nhưng tốt hơn – và tất nhiên cái này chỉ sale có 15% thôi.

Như vậy, qua những ví dụ trên các bạn cũng thấy được giá bán có sức hấp dẫn rất lớn nhưng để khách hàng đưa ra quyết định mua sản phẩm thì họ lại quan tâm đến chất lượng (giá trị) của sản phẩm. Bất cứ ai cũng mong muốn một sản phẩm chất lượng tốt với giá hợp lý chứ chẳng ai muốn mua về một sản phẩm không tốt với giá rẻ cả. Rõ ràng trong tiềm thức khách hàng vẫn đặt giá trị cao hơn giá cả! Điều này đặc biệt đúng với những người có tiền (nhóm người giàu) cho nên nếu bạn kinh doanh loại mặt hàng xa xỉ (đắt tiền) thì càng phải làm cho khách hàng thấy được sự nổi bật của GIÁ TRỊ.

* Bài viết phù hợp với mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, mang tính cá nhân nhiều hơn.

Trước tiên, tôi xin được trích dẫn một email mà tôi vừa mới nhận được:

Tiêu đề email: Em muốn hỏi năm 2017 nên kinh doanh gì ạ?

Dạ e chào a! E đọc và theo dõi những bài viết của a. Phải nói là rất ấn tượng ạ. E cũng từng đi làm nhưng với mức lương 5 triệu 1 tháng cho công việc từ 8h sáng tới 7h tối. Bây giờ e đã nghỉ làm vì muốn dành thời gian cho gia đình (em có 1 cháu nhỏ). Thời gian đầu e có bán hàng onl qua fb nhưng có lẽ e k có kinh nghiệm nên thất bại ạ. Em rất muốn thử kinh doanh thêm nhưng vẫn gặp trở ngại tâm lý của lần 1. Hiện tại bây giờ em có 50 triệu và ở khu công nghiệp sóng thần. A có thể tư vấn giúp e là e nên tiếp tục kd onl hay là buôn bán được không ạ? Nếu kinh doanh onl thì e cần những điều kiện gì để có thể thành công ạ. Em cảm ơn!

Tại sao tôi lại trích dẫn email này? Bởi lẽ cái câu hỏi của bạn: “Nếu kinh doanh online thì em cần những điều kiện gì để có thể thành công ạ?” là câu hỏi mà tôi không thể nào trả lời chính xác được. Đúng vậy, một câu hỏi mà không chỉ riêng bạn, tất cả những ai chưa từng kinh doanh trên mạng hoặc đã từng kinh doanh online thất bại gửi email cho tôi đều có chung thắc mắc này. Tuy nhiên, bạn đặc biệt hơn vì dữ liệu bạn cho tôi biết quá ít: Bạn đang có con nhỏ và vốn hiện có là 50 triệu, ở KCN Sóng Thần. Với những thông tin như vậy tôi biết tư vấn cho bạn ra sao nhỉ?

Nên kinh doanh gì?

Thứ nhất về câu hỏi trên tiêu đề “Năm 2017 nên kinh doanh gì?” thực tế không ai trả lời được cho bạn ngoại trừ bản thân bạn. Vì sao? Vì chỉ đơn giản là xã hội đang cần gì, người khác đang cần gì thì bạn có thể bán cái đó. Tất nhiên với số vốn hiện có là 50tr thì bạn nên nghĩ đến những sản phẩm trong khả năng của mình như quần áo, giày dép, mỹ phẩm,… Việc lựa chọn bán sản phẩm gì là tùy vào sự yêu thích, đam mê hoặc đó là thế mạnh của bạn. Tuy nhiên, điều đầu tiên bạn cần đặc biệt quan tâm đó là tính thời điểm: Thời điểm này có phải là phù hợp để bán sản phẩm đó hay không? Ví dụ bạn rất thích bán áo len nhưng hiện tại đang là giữa mùa hè thì ý tưởng này không khả thi, cũng giống như bán kem hoặc đồ bơi vào giữa mùa đông.

Khi lựa chọn sản phẩm bạn cần lưu ý đến chất lượng và giá. Chất lượng và giá thành sẽ quyết định rất nhiều đến khả năng thành công. Ví dụ một đôi giày Adidas chính hãng (chất lượng tốt) có giá 1.500.000đ có thể coi là hợp lý nhưng một đôi giày Adidas nhái (fake) với chất lượng trung bình mà cũng bán với giá 1tr5 thì có vẻ hơi vô lý. Do đó, bạn cần tìm được nguồn hàng ổn định với giá nhập hợp lý.

Để biết được chất lượng có tương xứng với giá của sản phẩm hay không thì bạn phải am hiểu về thị trường, hãy tìm hiểu xem sản phẩm đó đang được bày bán ở những đâu, giá bán của các đối thủ trên thị trường hiện tại như thế nào,… phải đi nhiều, hỏi nhiều thì bạn sẽ am hiểu hơn về sản phẩm cũng như thị trường của bạn.

Chuẩn bị tốt cho việc kinh doanh

Sau khi chắc chắn thị trường đang cần sản phẩm của bạn và bạn đang có trong tay nguồn sản phẩm tốt với giá thành hợp lý thì mới có thể nghĩ đến việc bán nó như thế nào. Lựa chọn kênh bán hàng cũng rất quan trọng, nó liên quan đến nhân sự, chi phí và thời gian. Có nên làm website riêng không hay chỉ cần fanpage? Có nên bán hàng trên các trang thương mại điện tử như Chợ tốt, Sendo, Én bạc, Rồng bay,… hay không? Có nên làm seo hay quảng cáo google, quảng cáo facebook? …v..v…

Dù là lựa chọn kênh bán hàng nào thì cũng đòi hỏi bạn có những kiến thức nhất định. Tuy nhiên trước khi lựa chọn kênh bán hàng thì bạn phải chuẩn bị nhiều thứ khác nữa. Ai sẽ tư vấn cho khách hàng? Nếu khách ở xa thì vận chuyển bằng cách nào? Chi phí vận chuyển liệu có phải là trở ngại với khách?…. rất rất nhiều thứ quan trọng.! Tôi xin được tóm tắt 1 quá trình đơn giản khi bán hàng online như này:

1. Khách hàng nhìn thấy thông tin sản phẩm của bạn trên mạng.
2. Khách hàng xem các thông tin giới thiệu (nội dung giới thiệu, hình ảnh, video) về sản phẩm của bạn
3. Khách hàng so sánh sản phẩm/dịch vụ/chính sách của bạn với các đối thủ của bạn (họ đã biết từ trước hoặc thông qua tìm kiếm trên Google)
4. Khách hàng đặt mua hàng online (nếu website có tính năng này) hoặc liên hệ (gọi điện, gửi tin nhắn, email,…) hỏi về sản phẩm, thống nhất giá cả,… đại khái là cần bạn tư vấn thêm và mặc cả.
5. Sau khi thỏa thuận xong thì khách hàng phải chuyển toàn bộ hoặc 1 phần tiền đặt cọc cho bạn (nếu bạn có ship COD thì không cần – xem thêm: ship cod là gì)
6. Bạn đóng hàng chuyển đi cho khách.
7. Khách nhận được hàng và không phàn nàn gì cả.

Bạn sẽ thấy có rất nhiều yếu tố quyết định việc thành công hay thất bại của bạn khi bán hàng trên mạng, tôi ví dụ:

1. Khi khách nhìn thấy thông tin sản phẩm của bạn (trên website, fanpage, diễn đàn,…) nhưng thông tin không có gì ấn tượng, hình ảnh cũng không bắt mắt, giá bán lại không hợp lý… bạn thất bại.
2. Khi khách gọi điện không thấy nghe máy, nhắn tin không thấy trả lời hoặc gửi inbox, bình luận trên fanpage mà bạn trả lời chậm, có thể sau 10 phút, 30 phút hoặc thậm chí hôm đó bạn có đám cưới hoặc việc gì bận mà đến vài giờ sau mới trả lời => Thời điểm đó khách lại hết hứng mua rồi hoặc đã mua ở chỗ khác rồi thì có nghĩa bạn cũng thất bại.
3. Vì bạn là cá nhân (mà dù bạn có là công ty) thì vẫn có những khách hàng khá cẩn thận khi chuyển tiền. Có rất nhiều vấn đề phát sinh ở khâu này, sẽ có những khách hàng hết hứng không muốn mua nữa, sẽ có những khách ngại phải đi 5-7 km ra ngân hàng để chuyển khoản (do ở quê) cũng không mua nữa, sẽ có những khách cảm thấy thiếu niềm tin nơi bạn (do bạn tư vấn hoặc trong quá trình giao tiếp khách cảm nhận thế) cũng không mua nữa,… bạn thất bại.
4. Dịch vụ vận chuyển hàng hóa ở Việt Nam nhiều khi rất khó hiểu, có những khách ở xa thì 2-3 ngày đã nhận được hàng, có những khách ở gần nhưng ở xa đường lớn phải chờ 5-7 ngày, và đôi khi hàng bị thất lạc cả tháng trời… lúc đó khách hàng mà hiểu và thông cảm cho thì tốt, nhiều khách hàng khó tính không thông cảm họ sẽ gọi điện than phiền hoặc lên facebook bình luận nói xấu thì mất uy tín lắm. Nói chung là khá nhiều vấn đề vì tìm được bên vận chuyển tốt không phải đơn giản – kể cả mấy bên lớn như Viettel.
5. Rồi khi khách nhận được hàng nó lại không đẹp, không giống như xem trên ảnh, rất có thể họ cũng chê trách thậm chí còn nói bạn lừa đảo…

Thế nên kinh doanh online tuy dễ mà khó, bạn phải làm tốt rất nhiều thứ. Thời gian và điều kiện của bạn có cho phép bạn làm tốt được những thứ đó không? Nếu có thì bạn có khả năng phục vụ bao nhiêu khách? (Hãy nghĩ đến trường hợp bạn có thể làm tốt với 2,3 khách nhưng khi có 10-15 khách ập tới cùng một lúc thì bạn bị vỡ trận, ko phục vụ nổi khiến cho nhiều khách ko hài lòng)

Tóm lại, để có thể bắt đầu bán hàng trên mạng thì bạn phải chuẩn bị đầy đủ những thứ sau:

1. Nguồn sản phẩm (hoặc dịch vụ) sẽ bán (đảm bảo chất lượng phù hợp với giá)
2. Công cụ kết nối với khách hàng (số điện thoại, email, fanpage, tài khoản facebook profile, zalo, wechat,…)
3. Phương thức thanh toán (các tài khoản ngân hàng, ngân lượng, bảo kim, paypal,…)
4. Đối tác vận chuyển (dịch vụ chuyển phát của bưu điện, Viettel,…)
5. Kênh bán hàng phù hợp (website, facebook, diễn đàn,…)

Sau đó, bạn phải xây dựng một quy trình làm việc hoàn chỉnh để kết nối các nhân sự lại với nhau nhằm đảm bảo cho bộ máy bán hàng có thể vận hành trơn tru (nếu bạn chỉ có một mình thì cũng phải xây dựng để không bị động). Đây là ví dụ:

Chị A, chị B, anh C, anh D, chị E, anh F ở trong ví dụ trên đôi khi là cùng 1 người vì khi bạn mới bắt đầu bán hàng trên mạng thì bạn phải làm hết các bước từ tư vấn đến đóng hàng, chuyển hàng, chăm sóc khách hàng,… cho đến khi bạn tìm được nhân sự thay thế. Tất nhiên đó chỉ là một ví dụ đơn giản, tùy vào mô hình kinh doanh mà bạn phải xây dựng quy trình chi tiết hơn, phù hợp hơn và cũng phải tính đến những tình huống phát sinh có thể xảy ra để luôn luôn ở thế chủ động.

Như vậy, bán hàng online phải bắt đầu từ việc nghiên cứu sản phẩm (thị trường), sau đó chuẩn bị đầy đủ những điều kiện để bán hàng như đã nói ở trên – tức là chúng ta luôn ở trong trạng thái sẵn sàng phục vụ khi có khách. Việc tiếp theo sẽ là “làm thế nào để tìm tiếm khách hàng trên mạng?” – tức là lựa chọn kênh bán hàng online phù hợp. Việc này đòi hỏi bạn phải nghiên cứu, tìm hiểu rất nhiều… trong khuôn khổ bài viết này không thể nói hết nên tôi sẽ chia sẻ ở một bài viết khác.

Hi vọng bài viết giúp “khai thông bế tắc” cho các bạn muốn bán hàng online nhưng chưa biết phải bắt đầu như thế nào, cần những điều kiện gì để việc kinh doanh trở nên thuận lợi. Tuy nhiên cũng cần lưu ý với các bạn rằng: đã là kinh doanh buôn bán thì cũng cần có lộc (hơi duy tâm một chút) – mà lộc thì tùy từng người chứ không phải ai cũng có. Nghiên cứu cẩn thận, chuẩn bị thật tốt sẽ làm giảm tỷ lệ rủi ro, tăng khả năng thành công chứ không thể chắc chắn thành công. Vậy lộc là gì? Có trời mới biết được, nếu bạn làm ăn được thì gọi là có lộc, làm ăn ko được thì là không có lộc. Tự tin lên, đừng sợ gì cả vì nếu đã thích, đã có khát vọng mà không dám thực hiện thì đáng tiếc lắm.! Chúc bạn thành công.

Là một người kinh doanh online, tôi không thể bỏ qua nên quyết định nghiên cứu về kênh bán hàng tiềm năng này. Tôi cũng tạo gian hàng, đăng sản phẩm, thiết lập những thứ cần thiết,… rồi tôi được một bạn nhân viên của sendo đến tận cửa hàng tư vấn. Tóm lại là:

1. SENDO HOẠT ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?

Bạn tạo gian hàng hoàn toàn miễn phí, nhưng để sản phẩm của bạn hiện lên trang đầu của một danh mục hàng hóa hoặc xuất hiện ở ngoài trang chủ,…nói chung là hiện ra nổi bật để người mua dễ dàng nhìn thấy thì bạn phải mua lượt UP sản phẩm.

Mỗi khi bạn bấm vào nút UP sản phẩm nào thì ngay lập tức sản phẩm đó được nhảy lên đầu trang chuyên mục sản phẩm. Hình ảnh dưới đây là tôi vừa Up sản phẩm áo sơ mi nam họa tiết Massimo Dutti để sản phẩm này được xuất hiện đầu tiên trên danh mục sản phẩm Áo sơ mi của Sendo:

Tương tự như vậy với những sản phẩm khác của bạn. Cứ mỗi lần up 1 sản phẩm bạn mất 1 lượt up trị giá 550đ và sản phẩm đó được đẩy lên đầu trang. Hãy tưởng tượng rằng sendo.vn có hàng trăm nghìn người vào mỗi ngày (sự thật đấy) và đó đều là những khách hàng vô cùng tiềm năng. Đúng là làm giàu không khó, đây rõ ràng là mỏ vàng!

Tuy nhiên, thực tế là không phải một mình bạn tìm thấy mỏ vàng này. Có hàng nghìn người khác nghĩ giống như bạn, họ cũng đang bán hàng trên sendo. Họ up sản phẩm đều đặn hơn bạn, và kết quả là chỉ trong 1 phút có tới hàng chục người cùng up sản phẩm khiến cho sản phẩm của bạn bỗng nhiên biến mất? (thực tế là nó bị đẩy xuống phía dưới)

Không những thế sendo.vn còn trang bị thêm tính năng up sản phẩm tự động. Bạn có thể chọn thời gian up sản phẩm liên tục mỗi 30 giây:

Còn gì tuyệt vời hơn khi mọi thứ đều tự động hóa? Bạn đang nghĩ đến việc chỉ cần cài đặt 1 lần và mọi thứ cứ thế chạy. Bạn chỉ việc ngồi…và đếm tiền mỏi tay :))

Nhưng điều tuyệt vời đó không phải dành cho một mình bạn, đó là lý do mà tại cùng 1 thời điểm có tới cả chục Shop cùng up sản phẩm (cả chục là con số khiêm tốn, chứ có khi cả trăm ý chứ)… vậy thì cơ hội bán hàng của bạn là bao nhiêu?

2. TRẢI NGHIỆM THỰC TẾ

Tôi có 2000 lượt UP sản phẩm trên sendo. Sau khi cài đặt lịch up tự động thì ngay lập tức số lượt up sẽ bị trừ để sử dụng. Tôi chọn khung giờ up sản phẩm là:

• 11h00 đến 12h00
• 13h00 đến 14h00
• 16h00 đến 18h00

Và cứ cách nhau 4 phút thì sản phẩm được up mới. Trong danh mục áo sơ mi, tôi có 2 sản phẩm là áo sơ mi nam zara và áo sơ mi họa tiết (ảnh minh họa ở trên). Sau 3 ngày quan sát liên tục vào các khung giờ trên, tôi phát hiện ra chỉ sau chưa đầy 1 phút là sản phẩm của mình đã bị trôi mất khỏi trang 1 (tức là phải chuyển sang trang 2 mới nhìn thấy). Lượt xem sản phẩm (hình chụp thực tế ở trên) vẫn chỉ lẹt đẹt chưa đến 50 (trong khi đó sendo có đếm cả lượt xem của cá nhân tôi nữa).

Khoảng cách 4 phút có vẻ hơi lâu nên tôi quyết định giảm xuống còn 30 giây xem thế nào. Tức là cứ 30 giây khi sản phẩm đã bị đẩy xuống giữa hoặc cuối trang đầu tiên thì hệ thống sẽ up sản phẩm lên đầu – như thế sẽ đảm bảo sản phẩm của tôi luôn ở trang 1 của chuyên mục sản phẩm.

Tính thử nhé: mỗi 30 giây 1 lượt up, suy ra 1 giờ tôi đã sử dụng 120 lượt up, tương đương với 60.000đ (500đ/lượt up tin). Như vậy 1 ngày (với các khung giờ trên) tôi sẽ tiêu tốn 240.000đ cho 1 sản phẩm – chỉ để đảm bảo sản phẩm đó sẽ luôn được khách hàng nhìn thấy.

Sau khi thay đổi thì hiệu quả trông thấy rõ: thể hiện bằng lượt xem sản phẩm tăng nhanh và bắt đầu có đơn hàng. Tuy nhiên sau 3 ngày trải nghiệm tôi cảm thấy quá tốn kém. Bởi vì nếu bạn chỉ có 1 sản phẩm hiển thị thì khách hàng có thể sẽ thích hoặc không thích sản phẩm đó. Cho nên nếu muốn tăng khả năng mua hàng thì bạn phải up liên tục vài sản phẩm cho đa dạng để khách hàng có thêm nhiều sự lựa chọn. Tôi đã up thử 5 sản phẩm là 5 mẫu áo khác nhau, suy ra mỗi ngày tôi tiêu tốn 1.200.000đ – so với quảng cáo Facebook hay Google Adwords thì không hiệu quả bằng. Chính bởi vậy tôi quyết định dừng làm sendo mà dành ngân sách đó cho quảng cáo FB và chạy Adwords.

Sau vài ngày, tôi đã tuyển được 1 nhân viên chuyên chăm sóc Sen Đỏ, tôi bắt đầu cho làm lại. Nhưng khi thay đổi ảnh đại diện sản phẩm thì nhận được thông báo lỗi “Sản phẩm đã từng duyệt không cho phép thay đổi hình đại diện”.

Đây là điều hết sức vô lý vì ảnh đại diện sản phẩm có thể chưa phù hợp, tôi cần thay đổi nó bằng một ảnh chụp thực tế hoặc 1 ảnh khác đẹp hơn thì hiệu quả bán hàng mới tốt hơn chứ? Nếu đã duyệt rồi thì khi thay đổi có thể duyệt lại lần nữa cũng được chứ sao?

Tôi liên hệ ngay với bộ phận hỗ trợ của sendo và rất bất ngờ với câu trả lời:

Vậy là:

• Không thể thay đổi ảnh đại diện của sản phẩm.
• Nếu xóa sản phẩm đi thì cũng không được hoàn lại lượt UP sản phẩm.

Tôi thực sự không thể mê nổi cái chính sách “chuối cả nải” của sendo. Tôi viết bài chia sẻ này để kinh nghiệm thực tế của mình cho những bạn mới tham gia bán hàng trên sendo rút kinh nghiệm, khi up tin tự động thì đừng setup một lúc cho cả tuần, chịu khó làm từng ngày và theo dõi hiệu quả.

Và đương nhiên là khi up sản phẩm thì nhớ chọn 1 cái ảnh đại diện nào đó đẹp vào nhé!

Dẫu sao, sendo vẫn là một mỏ vàng mà các bạn nên khám phá. Ngoài việc bán lượt UP sản phẩm thì sendo cũng cung cấp nhiều dịch vụ hữu ích khác như:

• Quảng cáo tìm kiếm trên trang Google (giúp quảng cáo của Shop tiếp cận hàng triệu người mua hàng thông qua tìm kiếm trên Google)
• Hỗ trợ remarketing sản phẩm của bạn trên Google & Facebook (quảng cáo hình ảnh sản phẩm trên hệ thống website liên kết với Google, ví dụ: Youtube, zing, tinhte, 24h.com, nhaccuatui, mp3…)
• Hỗ trợ hiển thị sang 123Mua khi Shop sử dụng dịch vụ up tin
• Hỗ trợ đăng bài PR trên mục nhịp sống Sendo
• Bán banner quảng cáo trên Sendo

Đặc biệt, Sendo Affiliate là mô hình quảng cáo sản phẩm, dịch vụ của Shop thông qua hệ thống các đối tác của Sendo (cái này khá hay nên tôi sẽ giới thiệu chi tiết hơn cho các bạn)

• Sen Đỏ xây dựng mạng lưới đối tác Affiliate rộng lớn giúp Shop có thêm nguồn Traffic mới để phát sinh đơn hàng. Các đối tác của họ sẽ đi quảng cáo sản phẩm cho bạn có thể ở dạng hình thức bài viết review sản phẩm (đánh giá, nhận xét), voucher hay các banner quảng cáo.
• Khi tham gia vào hệ thống Affiliate, tất cả các sản phẩm của Shop sẽ được Sen Đỏ quảng cáo tiếp thị lại trên facebook và hệ thống các trang web mà khách hàng truy cập như: Youtube, Docbao, Tintuc, 24h, Tuoitre,… mỗi khi khách hàng đã xem sản phẩm nhưng chưa mua hàng.
• Shop chỉ bị mất tiền khi có đơn hàng thành công từ hệ thống Affiliate, còn việc quảng cáo và tiếp thị là hoàn toàn miễn phí.

Affiliate là mô hình rất hay giúp shop tăng lượng truy cập cao từ các đối tác. Đồng thời hình ảnh của sản phẩm được phủ sóng đưa đến người tiêu dùng được nhiều hơn. Nhờ đó mà shop có thể tăng doanh thu từ những người xem tiềm năng và tận dụng chi phí từ đợt quảng cáo trước đó.

Nói tóm lại, nếu bạn lựa chọn sendo là một kênh bán hàng thì nên tập trung thì mới có hiệu quả. Không có gì là dễ dàng cả, hãy trải nghiệm để thành công!

Thực tế trong quá trình kinh doanh, tôi đã nhận được rất nhiều câu hỏi liên quan đến ship cod từ các khách mua hàng online và một số câu hỏi phổ biến là:

• Ship cod là gì?
• Ship cod khác gì ship bình thường?
• Tại sao phí vận chuyển ship cod lại cao như vậy?
• Tại sao khách mua hàng lại phải trả phí thu tiền hộ?…

Do đó, tôi viết bài này để giải đáp những thắc mắc cho các bạn liên quan đến dịch vụ ship cod nhằm tránh những sự hiểu lầm, và cũng là để các chủ shop bán hàng online tìm hiểu về hình thức vận chuyển này, cân nhắc xem có nên sử dụng hình thức vận chuyển hay không.

Ship COD là gì?

COD là viết tắt của từ Cash on Delivery trong tiếng Anh. Tạm dịch tiếng Việt có nghĩa là thanh toán khi giao hàng. Tức là người mua sẽ thanh toán tiền tại thời điểm nhận hàng.

Hiện nay tất cả công ty hoạt động trong lĩnh vực vận chuyển hàng hóa ở Việt Nam đều cung cấp dịch vụ ship COD. Trên thực tế dịch vụ này có nhiều tên gọi khác nhau như: dịch vụ ship hàng COD, vận chuyển thu tiền hộ, vận chuyển thu tiền tận nơi, gửi hàng COD, giao hàng COD, chuyển phát nhanh COD,…

Hiện nay các sàn TMĐT đều liên kết với các đơn vị vận chuyển để tính giá ship tự động cho khách hàng, đồng thời thu luôn phí vận chuyển cod cho các shop bán hàng trên sàn.

Quy trình ship COD diễn ra như thế nào?

Cơ bản ship cod chẳng khác gì ship hàng bình thường, chỉ thêm bước thu tiền hộ. Đối với người mua thì vô cùng tiện lợi nhưng lại là rất bất lợi với các shop bán hàng.

1. Khách đặt mua hàng

Khi đơn hàng được xác nhận và hình thức vận chuyển là ship cod thì người bán (shop) sẽ đóng gói và gửi hàng cho công ty vận chuyển để vận chuyển gói hàng đến giao cho khách.

Trước đây khi thị trường vận chuyển hầu như nằm trong tay nhóm doanh nghiệp có vốn nhà nước như EMS và VNPost (thuộc VNPT) và Viettel Post (thuộc Viettel) thì các công ty này chỉ nhận hàng từ thứ 2 đến thứ 7. Nhưng hiện nay do nhu cầu của thị trường và sự cạnh tranh mạnh mẽ đến từ nhiều đơn vị vận chuyển tư nhân (Giao hàng Nhanh, Giao hàng Tiết kiệm, J&T Express, Best Express, Ninja Van,…) nên hầu như tất cả đều đã hỗ trợ giao nhận hàng cả vào ngày chủ nhật (trừ ngày nghỉ lễ).

2. Ship hàng cho khách

Sau khi nhận được gói hàng của shop, công ty vận chuyển sẽ chuyển hàng đến địa chỉ người nhận sau 1-2 ngày đối với các thành phố lớn (thêm 1-2 ngày cho các tuyến xã, huyện).

Về lý thuyết thì như thế nhưng thực tế có thể lâu hơn. Đặc biệt là vào dịp cuối năm khi nhu cầu mua sắm tăng mạnh thì dịch vụ vận chuyển cũng bị quá tải dẫn đến chậm giao hàng. Ngoài ra, trường hợp hàng bị thất lạc thi thoảng cũng xảy ra.

Với các dịch vụ vận chuyển nhanh trong nội thành như Grab, Now, Ahamove,… thì cũng là ship cod do nhân viên vận chuyển phải tạm ứng tiền hàng cho shop trước rồi mới thu được tiền của khách sau. Thậm chí bây giờ nhiều shipper tự do cũng sẵn sàng nhận những đơn ship cod mà chẳng cần có sự đảm bảo nào cả.

3. Khách hàng thanh toán tiền cho Shipper

Số tiền cần thanh toán bao gồm:

• Tiền hàng (công ty vận chuyển thu hộ shop).
• Phí vận chuyển (công ty vận chuyển thu). Trung bình từ 20-30k với các thành phố lớn, và cao hơn với tuyến huyện, xã – có khi lên đến 70-80k tùy vào cân nặng và độ cồng kềnh của hàng hóa.
• Phí thu tiền hộ (công ty vận chuyển thu, trung bình 20k/1 đơn hàng).

Nhiều bạn sẽ thắc mắc phí thu tiền hộ là phí gì?

Trước đây khi chưa có phần mềm hỗ trợ tính toán thì mới có khoản phí này. Công ty vận chuyển phải lo thu tiền, bảo quản tiền, thống kê, đối soát và thanh toán tiền hàng trả lại cho shop. Từ đó khâu kế toán sẽ phức tạp và cần nhiều người hơn, nên họ thu thêm tiền chính là vì lý do này.

Nhưng sau này hệ thống phần mềm quản lý ra đời giúp mọi thứ được tính toán hoàn toàn tự động và minh bạch vì vậy khoản phí “vô lý” này không còn tồn tại nữa. Ngoài tiền hàng, người mua cũng chỉ phải trả thêm phí vận chuyển mà thôi. Hơn nữa, khoản phí vận chuyển này cũng được đơn vị ship tối ưu đến mức thấp nhất nhằm thúc đẩy tiêu dùng online.

Nhiều khi mua online phải trả thêm phí ship mà còn tiết kiệm hơn so với chi phí đi lại đến mua tại cửa hàng. Mà bạn phải mua hàng online thì nhân viên vận chuyển mới có việc để làm chứ phải không nào?

Ưu nhược điểm của Ship COD

Đứng ở góc độ người bán hàng thì tôi khẳng định chẳng shop nào thích hình thức vận chuyển cod này vì quá nhiều rủi ro. Chẳng qua vì nhu cầu của khách hàng nên các shop mới phải hỗ trợ. Nhiều trường hợp khách sợ bị lừa nên cứ phải ship cod mới chịu mua cơ.

Đối với khách hàng (người mua hàng online)

Thực tế trước đây có nhiều trường hợp khách mua hàng qua mạng bị lừa nên bây giờ ai cũng cảnh giác. Nhất là với các shop mới, shop ở xa hoặc một cá nhân bán không có cửa hàng, địa chỉ rõ ràng. Khi đó, khách hàng yêu cầu phải ship cod thì mới mua, thậm chí còn phải cho khách kiểm tra hàng trước khi thanh toán.

Nói chung, khi tiền vẫn nằm trong túi thì khách hàng vẫn nắm đằng chuôi. Chứ nếu mà chuyển tiền cho shop rồi, đòi được lại hơi khó!

Đối với người bán (gọi chung là shop)

Có thể khẳng định rằng tất cả các shop bán hàng online đều không thích hình thức ship COD vì có rất nhiều rủi ro và bất lợi:

1. Shop bị giữ tiền hàng

Hàng thì phải đóng gói chuyển đi trước, tiền thì chưa được nhận!

Giả sử đơn hàng giao thành công thì công ty vận chuyển sẽ giữ tiền hàng của các shop từ 15-30 ngày mới thanh toán. Giữ bao lâu thì tùy vào chính sách của từng nhà cung cấp dịch vụ.

Trước đây khi chưa có phần mềm thì 2 bên (shop và công ty vận chuyển) phải đối chiếu lại tất cả mã vận đơn tốn khá nhiều thời gian. Trường hợp shop làm mất phiếu gửi hàng (trên mỗi phiếu gửi hàng có ghi mã vận đơn + tiền hàng) thì có nghĩa là shop có khả năng không thu được tiền hàng.

Hiện nay việc tích hợp quản lý bằng phần mềm giúp giảm rất nhiều thời gian đối soát đơn hàng, cũng như có báo cáo, thống kê rất chi tiết, đầy đủ và minh bạch. Ngoài ra, do thị trường cạnh tranh khốc liệt và các shop cũng cần tiền quay vòng vốn để làm ăn nên hiện nay nhiều đơn vị vận chuyển đã điều chỉnh chính sách thanh toán tiền hàng cho shop rút ngắn xuống còn 7 ngày, 3 ngày, thậm chí có chính sách riêng với shop lớn.

Tuy nhiên trên thực tế vẫn còn một số đơn vị vận chuyển làm ăn không uy tín, cò quay tiền của shop, đến ngày hẹn vẫn không chịu thanh toán,… thậm chí còn định quỵt luôn tiền khiến các shop phải đi đòi nợ hết sức vất vả. Ví dụ điển hình là vụ GNN Express bùng tiền của 600 shop vào năm 2018.

Các bạn thử nghĩ xem: Một đơn vị vận chuyển mà giữ tiền của 1000 shop bán hàng online thì số tiền sẽ là bao nhiêu? Họ mà cò quay tiền đó vứt ở ngân hàng chậm vài ngày ăn lãi cũng ấm.

2. Khách bom hàng, bùng hàng

Với thị trường Việt Nam thì loại khách này không phải hiếm:

• Khách hàng đổi ý không lấy hàng nữa nhưng không thông báo cho shop;
• Nhân viên vận chuyển không liên lạc được với khách;
• Khách trả lời tỉnh bơ là không hề đặt hàng;
• Khách trơ tráo đến nỗi bảo là chỉ đặt hàng cho vui,…

Nói chung đơn hàng bị hoàn về thì shop sẽ bị mất phí vận chuyển 2 chiều. Kể cả khi gặp khách tử tế sẵn sàng trả phí chuyển hoàn cho shop thì trong thời gian đó (hàng đang trên đường đi) shop cũng không có hàng để bán cho những khách khác.

Trường hợp shop đồng ý cho khách xem hàng trước khi thanh toán: Nhiều khách khó tính không ưng trả lại luôn (trong khi hàng đúng mẫu mã, size số, màu sắc,…). Lại gặp phải shipper thiếu trách nhiệm không chủ động liên hệ lại với shop xem nên giải quyết thế nào mà cứ thế mang hàng quay về luôn. Shop không bán được hàng mà vẫn bị mất phí ship 2 chiều. Vấn nạn này phổ biến với cả những đơn vị lớn như VNPost hay Viettel.

Nói chung nếu gặp khách chầy bửa không nhận hàng thì shop ở xa cũng đành bó tay thôi. Mà nhân viên vận chuyển cũng không có trách nhiệm phải “đòi tiền” cho shop nên họ thường tránh làm căng với khách hàng.

3. Shop bị mất uy tín vì công ty vận chuyển

Nhiều lúc công ty vận chuyển gửi hàng chậm, hàng bị thất lạc,… sẽ ảnh hưởng đến uy tín của shop. Khi khách hàng phải chờ lâu thì sẽ hủy đơn hàng. Đồng nghĩa với việc shop vừa không bán được hàng vừa phải chịu chi phí vận chuyển + phiền phức.

Trước đây vấn nạn này xảy ra phổ biến nhất với khách hàng ở các vùng quê hẻo lánh, địa chỉ khó tìm. Nhiều shipper không tìm nổi địa chỉ của khách cũng “mặc kệ”, không chủ động liên hệ với khách cũng không thông báo cho shop mà cứ thế mang hàng về. Khi các shop phản ánh thì công ty vận chuyển lại bảo vệ nhân viên của mình bằng cách không tính phí vận chuyển những đơn hàng như vậy.

Giải quyết như thế rất không thỏa đáng vì thực tế phí ship chả đáng bao nhiêu. Cái mà các shop bán hàng online cần chính là uy tín, là được phục vụ khách hàng, là đẩy hàng tồn thu hồi vốn. Cách giải quyết như vậy không những làm hư nhân viên mà còn làm hại các shop. Với những dịch vụ vận chuyển như vậy thì các shop online nên sớm chia tay.

4. Shipper vòi tiền khách hàng

Có nhiều trường hợp khách hàng đã chuyển khoản thanh toán tiền cho shop trước đó rồi. Trên gói hàng viết rõ là “người gửi thanh toán phí vận chuyển” nhưng nhân viên vận chuyển (bưu tá) vẫn lờ đi rồi thu phí ship cod như bình thường. Khách hàng không để ý tự nhiên mất tiền oan.

Lý do là có một số nhân viên bưu tá cố tình ăn tiền của khách (nhất là những người cao tuổi hoặc ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa) vì nghĩ khách không hiểu biết hoặc không để ý. Nếu khách phát hiện ra thì họ dễ dàng giải thích là “tại anh không để ý”. Trường hợp nhạy cảm như thế chẳng ai làm gì được. Nhiều khi đúng là do shipper không nhìn kỹ hoặc bị hoa mắt thật.

Mức độ nhẹ hơn là vòi tiền, xin thêm tiền “bồi dưỡng” với lý do ship ngoài giờ hành chính, hàng quá nặng, hàng cồng kềnh, trời nắng, trời mưa, đường xa, khó tìm,…

Đây là vấn nạn thường thấy với tất cả các hình thức vận chuyển chứ không riêng gì ship cod. Nó khiến khách hàng rất bực mình và vô tình có ấn tượng không tốt về shop (mặc dù dịch vụ vận chuyển thì chẳng liên quan gì đến shop).

Vấn đề này phụ thuộc rất nhiều vào nhân cách của nhân viên vận chuyển và sự cẩn thận của khách hàng. Nhiều khách hàng không tỉnh táo cứ quy chụp, đổ lỗi hoàn toàn cho shop là không nên. Các bạn cần sáng suốt.!

Gặp trường hợp này, khách hàng nên làm gì?

1. Kiểm tra thông tin trên phiếu gửi hàng của bưu tá. Vì nếu khách hàng đã thanh toán trước thì khi shop chuyển hàng sẽ ghi chú rõ ràng là NGƯỜI GỬI THANH TOÁN PHÍ VẬN CHUYỂN. Nếu không ghi (hoặc ghi sai) thì đây là lỗi của shop, khách hàng liên hệ ngay với shop để giải quyết.
2. Nếu trên phiếu gửi hàng đã ghi rõ ràng là NGƯỜI GỬI THANH TOÁN nhưng shipper vẫn làm khó thì khách hàng thông báo ngay cho shop để shop yêu cầu công ty vận chuyển giải quyết.

Lời khuyên cho người mua hàng Online

Như các bạn cũng thấy, lựa chọn hình thức ship cod thì khách hàng có thể yên tâm, tránh được toàn bộ rủi ro và không sợ bị lừa khi mua hàng online. Tuy nhiên có phải lúc nào ship cod cũng cần thiết hay không? Và nếu shop bắt đặt cọc hoặc thanh toán trước thì phải làm thế nào?

Câu trả lời là: các bạn khi mua hàng trên mạng hãy tìm hiểu kỹ về nơi bán hàng:

• Thông tin của họ có minh bạch, rõ ràng không?
• Họ có những kênh bán hàng (website, facebook, zalo,…) nào?
• Các hình ảnh có phải chụp thực tế hay ảnh sưu tầm linh tinh trên mạng?
• Họ có hoạt động, tương tác trên kênh bán hàng thường xuyên không?…

Đó là cơ sở đủ để các bạn đặt niềm tin, chuyển tiền thanh toán trước để nhận được những ưu đãi của shop (nếu có).

Nếu các bạn vẫn muốn sử dụng dịch vụ ship cod thì khi gặp bất cứ vấn đề nào (dù phiền phức đến đâu) hãy sử dụng trí tuệ của mình để phân tích, suy xét để giải quyết sao cho hợp lý hợp tình. Đừng vội vàng quy chụp trách nhiệm, đổ lỗi cho các shop bán hàng online vì đôi khi chính họ cũng là nạn nhân của các công ty vận chuyển giống như bạn.

Shop bán hàng có nên sử dụng Ship COD?

Như tôi đã phân tích ở trên, các shop khi tìm hiểu ship cod là gì sẽ nhận ra những rủi ro của hình thức vận chuyển này (tại Việt Nam). Tuy nhiên có 2 nguyên nhân khiến shop nào bán hàng hiện nay cũng có ship cod:

1. Vì khách hàng muốn như vậy;
2. Vì các shop khác (đối thủ) hỗ trợ ship cod;

Thực tế cho thấy, shop nào mà không hỗ trợ ship cod thì khả năng chốt đơn thấp hơn hẳn. Do đó hiện nay các công ty lớn, siêu thị điện máy,… đều có nhân viên vận chuyển hàng đến tận nhà cho khách, lắp đặt, tư vấn, hướng dẫn sử dụng tại nhà luôn mà không thu thêm 1 đồng phí nào. Nhiều shop bán hàng online cũng miễn phí ship nội thành hoặc hỗ trợ giao hàng thanh toán tận nơi trong bán kính nhỏ.

Công ty vận chuyển nào uy tín?

Sau khi trải nghiệm qua rất nhiều đối tác vận chuyển lớn nhỏ trên thị trường thì tôi thấy rằng Viettel Post và VNPost là 2 đơn vị vận chuyển mà bạn nên nghĩ đến trước tiên vì:

1. Mặc dù phí dịch vụ cao hơn một chút so với mặt bằng chung nhưng họ làm việc khá uy tín, ít khi xảy ra sự cố như thất lạc hàng hóa, chậm trễ gửi hàng cho khách,…
2. Thanh toán đầy đủ, không cò quay tiền của shop (vì dù sao những bên lớn như Viettel, VNPost đều là của nhà nước)

Tuy nhiên còn tùy vào nhân viên của từng chi nhánh mà thái độ làm việc cũng như trách nhiệm trong công việc cũng khác nhau. Trong quá trình làm việc sẽ xảy ra rất nhiều sự cố ngoài ý muốn mà các bạn cũng nên xác định tâm lý trước, chẳng hạn như:

1. Chậm trễ trong khâu tổng kết tiền.
2. Tính nhầm cước vận chuyển (giờ có phần mềm làm rồi nên hiếm khi xảy ra).
3. Delay khi thanh toán (phổ biến lắm luôn).

Ngoài bưu điện và Viettel ra còn một số bên khác như Ecotrans, Tín Thành,… là những đơn vị vận chuyển lâu năm khá uy tín. Còn các bên mới nổi như Giao hàng Nhanh, Giao hàng Tiết kiệm, J&T Express, Best Express, Ninja Van,… thì có nhiều người khen và cũng có nhiều người chê nên tốt nhất các bạn tự trải nghiệm để biết mình có “may mắn” hay không.

Kết luận

Hiện nay thị trường này đang cạnh tranh rất ác liệt, các bên giành giật từng % thị phần nên tất cả công ty đều có chính sách rất tốt với shop, đồng thời chăm sóc cũng rất cẩn thận. Nhưng làm cái nghề vận chuyển này đúng là làm dâu trăm họ, kiểu gì cũng có phốt, đặc biệt vào dịp cuối năm khi kho vận bị quá tải. Càng là công ty lớn có nhiều khách hàng thì lại càng dính nhiều phốt. Bởi vậy rất khó đánh giá bên nào là tốt nhất, các bạn tự trải nghiệm thôi!

Một lưu ý thêm cho các shop bán hàng online là khi thấy khách hàng chưa hiểu rõ về hình thức ship COD thì các bạn nên giải thích cho họ hiểu ship cod là gì. Để tránh khách hiểu nhầm đến khi nhận hàng lại giật mình với phí vận chuyển. Tốt nhất nên thông báo trước với khách về phí ship và tổng tiền mà khách phải thanh toán khi nhận hàng.

Còn đối với những người mua hàng online, tôi chỉ hi vọng các bạn hãy trở thành những người tiêu dùng thông thái, góp phần làm trong sạch thị trường trực tuyến tại Việt Nam. Đừng bom hàng tội nghiệp shop lắm!

Các bạn nếu có kinh nghiệm với công ty vận chuyển nào xin chia sẻ ở phần bình luận phía dưới bài viết này để tôi bổ sung thêm vào bài viết.

Website là gì?

Hiểu một cách đơn giản, website là một sản phẩm công nghệ được tạo ra bởi các lập trình viên. Nó bao gồm nhiều thành phần khác nhau như văn bản, hình ảnh, video, các tập tin đa phương tiện,… và có thể truy cập được thông qua một tên miền (hoặc tên miền phụ).

Dữ liệu của website được lưu trữ trên một máy chủ (hosting) luôn luôn hoạt động trực tuyến (online) để bất cứ ai cũng có thể truy cập vào xem. Người truy cập chỉ cần có một thiết bị cài đặt trình duyệt web và kết nối mạng internet là có thể xem website bất cứ lúc nào họ muốn.

Khái niệm website được sử dụng để gọi chung cho toàn bộ trang web, tức là tất cả những gì thuộc về website – chứ không phải webpage (một trang web) nhé.

Các loại website phổ biến hiện nay

Tùy vào tính chất của từng website mà chúng ta có nhiều cách phân loại khác nhau.

Phân loại website theo cấu trúc

Thực ra tôi cũng không biết gọi kiểu phân loại này là gì. Tạm dùng từ “cấu trúc” vì chưa biết sử dụng từ nào tốt hơn. Theo cấu trúc của website thì chỉ có 2 loại là web tĩnh và web động.

1. Web tĩnh

Là toàn bộ dữ liệu, thông tin của trang web được lưu trữ trong code của website. Loại website này không có phần quản lý, không có cơ sở dữ liệu (database) nên khi bạn muốn thêm mới hoặc chỉnh sửa bất cứ thành phần nội dung nào cũng phải sửa trong code. Tức là, bạn phải am hiểu về ngôn ngữ lập trình web thì mới chủ động chỉnh sửa được.

2. Web động

Là loại website có phần quản trị, có database. Người dùng có thể dễ dàng chỉnh sửa, thêm bớt, xóa bỏ các thành phần nội dung của trang web thông qua công cụ quản trị được thiết kế sẵn. Các trang báo điện tử, web tin tức, blog, diễn đàn, mạng xã hội,… đều thuộc thể loại website này.

Thoạt nghe các bạn có thể thấy web động có những ưu điểm vượt trội so với web tĩnh. Nhưng web tĩnh vẫn đang được sử dụng rất phổ biến hiện nay vì lý do gì? Rất đơn giản, với những trang web không cần phải cập nhật nội dung thường xuyên thì không cần thiết phải làm nó trở nên phức tạp. Ở ví dụ tiếp theo bạn sẽ có câu trả lời cho câu hỏi này.

Phân loại website theo mục đích sử dụng

Bất kỳ cá nhân, tổ chức nào khi tạo ra website cũng có mục đích rất rõ ràng. Mục đích sử dụng đó chính là giá trị của trang web đối với người dùng, cụ thể:

1. Website thông tin, tin tức

Đây là một trong những loại website phổ biến nhất hiện nay. Các trang báo điện tử, trang tin tức trực tuyến, blog cá nhân,… nói chung là những trang web được tạo ra với nhiệm vụ chính là chia sẻ thông tin đều nằm trong nhóm này:

Báo điện tử

Là website của các tòa soạn báo uy tín, có chức năng xuất bản thông tin. Chỉ những website có giấy phép hoạt động báo điện tử thì mới được gọi là báo điện tử. Thông tin về giấy phép thường được gắn ở cuối trang web (footer). Ví dụ: dantri.com.vn, vnexpress.net, vtv.vn,…

Trang tin điện tử

Là website chia sẻ thông tin giống như báo điện tử nhưng không có quyền tự sản xuất và xuất bản tin tức như báo điện tử. Trang tin điện tử phải lấy lại thông tin từ các trang báo điện tử (có thỏa thuận về bản quyền).

Các trang tin điện tử muốn hoạt động hợp pháp cũng cần xin giấy phép làm trang thông tin điện tử. Ví dụ: baomoi.com, 24h.com.vn, kenh14.vn, cafef.vn, genk.vn, afamily.vn,…

Nếu chỉ nhìn vào thiết kế trang web, bạn sẽ rất khó phân biệt đâu là báo điện tử, đâu là trang tin điện tử. Cách phân biệt đơn giản nhất là Báo Điện Tử sẽ có thông tin về Tổng biên tập, còn trang tin điện tử thì không.

Blog cá nhân

Cũng là một trong những website dạng thông tin nhưng do cá nhân hoặc 1 nhóm cá nhân phát triển. Loại hình web blog cá nhân không cần phải xin giấy phép hoạt động. Tức là người phát triển blog cá nhân có quyền tự do xuất bản thông tin, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, quan điểm sống,…

Vì nội dung không được kiểm duyệt nên chủ blog sẽ phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về những nội dung mình đăng tải. Ví dụ: dovanphuong.com, thachpham.com, levantoan.com,… là những blog cá nhân.

2. Website giới thiệu cá nhân / công ty / tổ chức

Được tạo ra để quảng bá hình ảnh cho một cá nhân, một công ty hoặc một tổ chức nào đó. Nếu làm cho cá nhân thì nó cũng chẳng khác gì blog. Nếu làm cho công ty, tổ chức thì thường để cho khách hàng, đối tác, người hâm mộ có thể theo dõi các sự kiện và hoạt động liên quan đến họ. Ví dụ:

• Một nhiếp ảnh gia có thể xây dựng trang web để chia sẻ những hình ảnh mà mình tự chụp.
• Một câu lạc bộ có thể xây dựng trang web để chia sẻ các hoạt động về CLB.
• Một công ty có thể xây dựng website giới thiệu các sản phẩm dịch vụ của công ty.

Loại website này không cần xin giấy phép hoạt động. Ví dụ:

• Xưởng đồ gỗ mỹ nghệ Phạm Gia: xuongdogogiagoc.com
• Công ty Luật Gia Cát: luatgiacat.com
• Website bán đồ chơi công nghệ: sangtao88.com

3. Website bán hàng / thương mại điện tử

Đây cũng là một trong những loại hình web phổ biến nhất hiện nay vì xu hướng nền kinh tế đang chuyển mình từ kinh doanh truyền thống sang online. Hơn nữa việc xây dựng một website không hề khó (chi phí thấp) cho nên dù là cá nhân bán hàng online tại nhà hay doanh nghiệp cũng có thể dễ dàng có được 1 website để kinh doanh.

Việc kinh doanh online sử dụng website tiết kiệm khá nhiều chi phí so với mô hình kinh doanh truyền thống (phải thuê cửa hàng/văn phòng ở mặt đường lớn) nên đây là sự lựa chọn tối ưu cho những cá nhân ít vốn hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ví dụ về loại website bán hàng: thegioididong.com, sendo.vn, shopee.vn, chotot.vn,…

Với những trang web có chức năng đặt mua hàng trên website thì các bạn phải xin giấy phép hoạt động TMĐT (thương mại điện tử).

4. Mạng xã hội

Chắc hẳn bạn cũng là 1 trong hơn 50 triệu người Việt Nam đang dùng Facebook – mạng xã hội lớn nhất thế giới? Ngoài Facebook ra có nhiều mạng xã hội khác nữa như:

• Youtube, TikTok (mạng xã hội chia sẻ video);
• Twitter (cũng tương tự Facebook);
• Linkedin (mạng xã hội nhắm đến các doanh nghiệp hoặc cá nhân có mục đích tìm kiếm cơ hội hợp tác, tuyển dụng,…),
• Pinterest, Instagram (mạng xã hội chia sẻ ảnh rất nổi tiếng đã bị Facebook mua lại),…

Ở Việt Nam có mạng xã hội Zalo, myclip.vn,…

Nói chung mỗi mạng xã hội tồn tại được đều vì nó sở hữu những giá trị riêng. Nhiệm vụ của tất cả các mạng xã hội chỉ đơn giản là nơi tạo ra sự kết nối, chia sẻ giữa các thành viên. Về cơ bản, tất cả những website cho phép thành viên đăng ký tài khoản, thảo luận hoặc xuất bản nội dung tự do… đều thuộc nhóm mạng xã hội và phải xin giấy phép hoạt động mạng xã hội.

Xem thêm: Mạng xã hội ảnh hưởng đến SEO như thế nào?

5. Diễn đàn (forum)

Xét về bản chất thì diễn đàn cũng là nơi kết nối, chia sẻ giữa các thành viên nên có thể coi diễn đàn là một mạng xã hội (giấy phép hoạt động diễn đàn giống với mạng xã hội). Tuy nhiên, về tuổi đời thì mô hình diễn đàn ra đời trước mạng xã hội rất lâu. Trong quá khứ, diễn đàn từng có một thời hoàng kim phát triển rất mạnh, nhưng hiện nay gần như đã bị thay thế bởi các group trên mạng xã hội.

Hiện tại ở Việt Nam chỉ còn 1 số diễn đàn lớn là còn hoạt động. Ví dụ tiêu biểu như: webtretho.com, tinhte.vn, otofun.net, vfo.vn,…

6. Website giải trí

Các trang chia sẻ hình ảnh, âm nhạc, video clip, phim… thuộc nhóm này. Nếu trang web chỉ chia sẻ thông tin một chiều, không có chức năng đăng ký thành viên thì được coi là blog cá nhân. Nhưng rất nhiều site cho phép đăng ký thành viên để chia sẻ dữ liệu, tham gia bình luận nên về bản chất như thế cũng là 1 mạng xã hội nên phải đăng ký xin giấy phép hoạt động mạng xã hội.

Tổng kết

Trên đây chỉ là những loại hình website phổ biến. Còn có rất nhiều thể loại khác mà người thiết kế ra để phục vụ các mục đích chuyên biệt. Chẳng hạn như hệ thống live chat trên nền tảng web, hệ thống kế toán, quản lý bán hàng, quản lý nhân sự, bản đồ,…

Website hoạt động như thế nào?

Có bao giờ bạn thắc mắc về cách website hoạt động? Làm sao mà nó lại hoạt động 24/24 không cần nghỉ như vậy? Đây là câu trả lời:

Trước tiên, bạn cần hiểu một số khái niệm sau:

1. Mã nguồn

Tiếng Anh là source code, là những đoạn mã do các lập trình viên viết ra để định hình cấu trúc, tính năng và giao diện của trang web. Mã nguồn được được viết từ những ngôn ngữ lập trình phổ biến như ASP.net, PHP, Perl, Ruby, Python, Java,…

2. Hosting (máy chủ web)

Là nơi lưu trữ mã nguồn, cơ sở dữ liệu (database) và tất cả các file bạn tải lên (hình ảnh, nhạc, video,…). Nói chung bạn có thể hiểu host là nơi lưu trữ tất cả mọi thứ của website. Đồng thời, host cũng là nơi được thiết kế đặc biệt để tạo ra môi trường sống cho website. Tùy vào ngôn ngữ lập trình web mà host cũng phải được thiết kế riêng để hiểu được ngôn ngữ lập trình đó.

Xem thêm: Các loại hosting phổ biến hiện nay

3. Tên miền

Chính là tên gọi của website (ví dụ dovanphuong.com, dantri.com.vn, facebook.com,…). Tên miền được trỏ về hosting để giúp người dùng kết nối chính xác đến trang web mà họ muốn xem. Vì thế tên miền là duy nhất, không thể trùng lặp (giống như số điện thoại của bạn).

Quá trình website được tải và hiển thị

1. Khi một người truy cập vào một trang web thì trình duyệt web sẽ xác định xem tên miền đang được kết nối đến máy chủ web ở đâu và gửi yêu cầu đến đó.
2. Máy chủ web nhận được yêu cầu sẽ lập tức xử lý, biên dịch mã nguồn website sang ngôn ngữ siêu văn bản (HTML) rồi gửi lại cho trình duyệt web.
3. Tất cả các trình duyệt web đều có khả năng đọc hiểu ngôn ngữ siêu văn bản (HTML) nên sẽ hiển thị ra một trang web theo đúng cấu trúc dữ liệu mà nó nhận được từ máy chủ web.

Như vậy, dù website của bạn được lập trình bằng ngôn ngữ nào đi nữa thì khi được trả về trình duyệt web nó chỉ là những đoạn mã HTML (do đã được máy chủ web biên dịch).